Srebrenitsa Katliamı’nda ne olmuştu?

155

Srebrenitsa Katliamı’nda ne olmuştu?

Srebrenitsa katliamı Müslümanlara yönelik en büyük katliamlardan biri olarak tarihe geçti. Katliam, Avrupa Parlamentosu ve ABD tarafından ‘soykırım’ olarak tanındı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 14 Mart Tıp Bayramı vesilesiyle yaptığı konuşmada Hollanda ile yaşanan diplomatik krizi değerlendirirken 1992 ve 1995 yılları arasında gerçekleşen Bosna Savaşı sırasında yaşanan Srebrenitsa Katliamı’na gönderme yaptı. Peki Srebrenitsa’da neler olmuştu? Katliamda Hollanda’nın rolü neydi?

1995 yılında 11 ve 22 Temmuz tarihleri arasında Sırp Cumhuriyet Ordusu ve paramiliter Akrep birlikleri tarafından gerçekleştirilen katliamda 8 bin 373 Müslüman öldürüldü. Henüz 2012 yılında toplu mezarlarda bulunan katliam kurbanlarından 6 bin 838 tanesinin kimliği tespit edilebildi. 2013 yılının Temmuz ayında 6 bin 66 kurbanın cenazesi Potocari mezarlığında defnedildi. 9 Temmuz 2015’te Avrupa Parlamentosu (AP) ve ABD Kongresi Srebrenitsa Katliamı’nı soykırım olarak tanıdı.

Ratko Mladiç ve Hollandalı komutan Ton Karremans

HOLLANDALI ASKERLER SREBRENİTSA’YI SIRPLARA TESLİM ETTİ

Srebrenitsa Katliamı, yirminci yüzyılda Avrupa kıtasında şahit olunan son büyük soykırım olarak kayıtlara geçti. Srebrenitsa kasabası 1992 yılında savaş patladığından beri Sırp kuvvetleri açısından, bölgesel hakimiyet sağlanabilmesi için, stratejik bir önem arz ediyordu. Bu yüzden Sırp Cumhuriyet Ordusu bölgede etnik temizlik faaliyetlerine başlamıştı. 16 Nisan 1993’te BM Güvenlik Konseyi 819 Numaralı Karar’la Srebrenitsa’yı ‘güvenli bölge’ ilan etti. Bu karar Sırp askerlerinin de çatışmanın diğer taraflarıyla birlikte silahlı kuvvetlerini bölgeden geri çekmesi anlamına geliyordu. Sırp kuvvetleri kuşatmayı kaldırmaya hiçbir zaman yanaşmadılar. BM adına görev yapan Barış Gücü kuvvetleri de bu kararın uygulanmasını sağlamakta etkisiz kaldı.

6 Temmuz 1995’te Sırplar kasabayı ele geçirmek için ‘Krivaya 95’ operasyonunu başlattı. Sırplar, BM Barış Gücü’ndeki Hollanda askerlerinin gözetleme mevzilerine saldırdı ve 30 kadar Hollanda askerini rehin aldı. Ratko Mladiç komutasındaki Sırplar Srebrenitsa’ya olan saldırılarını sıklaştırdıklarında Müslümanların toplanan silahlarını geri almak için yaptıkları başvuru, sorumlu Hollandalı komutan Thom Karremans tarafından reddedildi. Hollandalı askerler bir gece yarısı Bosna’daki BM Barış Gücü’nün Hollandalı generalinden aldıkları emir doğrultusunda kenti boşalttılar.

Esir alınan BM askerlerine karşılık olarak bölgede Müslümanların bulunduğu mülteci kampındakiler Mladiç’e teslim edildi. Daha sonra ortaya çıkan bir video kasetinde Sırp generalin kenti boşaltan Hollandalı komutana bir hediye verirken görüntüleri yer alacaktı. Hollanda askerleri geri çekildikten sonra Sırplar, 11 Temmuz’da kasabaya girdi ve katliama başladı. Kasabadaki mülteciler içindeki çocuklar dahil tüm erkekler öldürüldü. Sonradan tanınmamaları için öldürülenlerin cesetleri yakıldı. Katliamın komutanlarından biri olan Ratko Mladiç 2011’de yakalanmasından bu yana Lahey Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargılanıyor. Sırbistan Cumhuriyeti eski cumhurbaşkanı Radovan Karadziç ise 24 Mart 2016’da ‘Srebrenitsa’da soykırım işlemek’, ‘savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar’dan suçlu bulundu ve 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.