Saat Testi ve Alzheimer’ı Erken Teşhis Etmekteki Faydası

504

Saat testi yapmak için çok basit bir teşhis testidir. Amacı, hastaların bilişsel bozulmalarını değerlendirmek ve olası nörolojik ve psikiyatrik bozuklukları teşhis etmektir.

İlk olarak 1953’te kullanılan test, Alzheimer veya diğer demans formlarını erkenden tanımlamak için kullanılan en yaygın testlerden biridir.

Eğer bu testin, sadece on kişinin on bir saati gösteren bir saat çizmesini istemek üzerine “sadece” temellendirildiğini söylesek, birçok kişi onun geçerliliği ve tanısal etkinliğinden şüphe edebilir.

Ancak, bu (görünüşte) basit bir görevin gerektirdiği şeyler konusunda düşünmemiz gereken birkaç pratik nokta vardır.

Bir saat çizin. Öyle basit bir şey ki Parkinson veya Alzheimer gibi bilişsel hastalıkları tedavide en kesin testlerden biri olduğuna inanmak güç.

Her şeyden önce şu talimatı anlamanız gerekir: “şöyle şöyle bir zamanı gösteren bir saat çizin”. Daha sonra kişi koordinasyonunu planlamak, kullanmak, görsel algısını, görsel-işitsel koordinasyonu ve görsel-yapıcı kapasitesini ayarlamak zorundadır.

Bu sadece eski bir test değil. Gerçekten de, saat testinin gerektirdiği bilişsel verimlilik, onu var olan en kullanışlı testlerden biri yapar. Özellikle de daha karmaşık, daha pahalı ve daha az güvenilir olanlarla karşılaştırdığımızda.

Saat testi bilişsel eksikliği değerlendirebilir

Daha önce de belirttiğimiz gibi, bu test ilk kez 1953’te geliştirildi ve uygulandı. Yapısal apraksi (demansta yaygın) değerlendirmek ve ayrıca paryetal korteksin lezyonlarının derecesini belirlemek için amaçlanmıştı.

Yavaş yavaş insanlar ne kadar etkili olduğunu görmeye başladığında, bilişsel bozulmayı teşhis etmede önemli bir araç haline geldi. Özellikle Alzheimer hastalığının ilk evreleri ile ilişkilidir.

Açıkladığımız gibi, bu testin uygulanması basittir. Bununla birlikte, eğitimli bir psikolog süreci yönlendirmeli ve sonuçları analiz etmelidir.

Bu saat testinin sonuçları her türlü farklı tıbbi duruma, eksikliğe veya beyin hasarına ışık tutabilir. Ayrıca bu testi değerlendirmek için 15 farklı yolun olduğunu da belirtmeliyiz.

Bu test nasıl uygulanıyor?

Genel olarak, doktor ya da psikolog testi iki şekilde uygulayabilir:

*Hasta talimatları izleyerek saati çizer. Bu durumda, hastaya 11:10 gösteren bir saat çizmesi gereken boş bir sayfa verilir. Çemberin saatleri doğru bir şekilde dağıtması önemlidir.

*Diğer yöntem ise, kişinin önceden çizilen bir saatin görüntüsünü kopyalamasını istemektir. Saati tam olarak kopyalamalılar: numaralar, saatin yüzü ve eller.

*Hasta testi bitirdiğinde, doktor bitiririp bitirmediğini ve başarılı olup olmadığını sorar hastaya.

Muhtemelen hastanın neden 11:10’u gösteren bir saat çizmesi gerektiğini merak ediyorsunuzdur. Bu kadar basit bir şey, 2 görsel hemisferlerin katılması gerektiği anlamına gelir.

Kişinin talimatı dinlemesi, anlaması, saatlerin nasıl göründüğünü hatırlaması, her bir saatin nasıl ayarlanacağını ve sonra her bir eli nereye yerleştireceğini planlaması da gerekmektedir.

Uzmanlar saat testini nasıl değerlendirir?
Söylediğimiz gibi, bu testi değerlendirmenin birçok yolu var. Daireyi, sayıların sırasını ve konumlandırmayı gözlemleyebiliriz.

Uzman ayrıca, sayıların küre içinde mi yoksa dışında mı olduğunu, sadece bir tarafta mı yoksa çok fazla sayıda mı olduğunu dikkate alabilir.

Örneğin; şizofreni hastalıkları olan kişiler, genellikle saat yüzünde her dakikayı işaretlemek gibi bir saplantıya sahiptir. Çizimleri genellikle oldukça tuhaf, rengarenk ve neredeyse hiç anlaşılmaz şekildedir.

 Maria’nın durumu
Maria is 80 yaşındadır ve çocuklarıyla beraber ilk defa olarak bir psikologa gitmiştir. “Her şeyi unutuyorum, der gülümseyerek, ailesi ise endişeli bakışlarla bu sözleri onaylamaktadır. Psikolog bazı bilgileri kaydeder ve onu rahatlatıp biraz daha yakından tanımak için Maria ile sohbet eder.

Sonra ondan çok özel bir vakti gösteren bir saat çizmesini ister: 11:10.  Sonuç aşağıdaki gibidir.

Maria’nın bilişsel düzeyindeki düşüş açıkça gözükmektedir. Bu test, Maria’nın yapacağı tek şey olmayacaktır. Uzmanlar, Maria’nın Alzheimer’a sahip olup olmadığına karar vermek için diğer psikolojik testleri ve stratejileri kullanacaklar. Bununla birlikte, saat çizim testi bir başlangıç noktasıdır ve güvenilir ve açıklayıcı bilgiler sunar.

Maria zaten ileri bir yaştadır ve bilişsel becerilerin kaybı bu yaşta yaygın bir durumdur. Son yıllarda bu testin çok daha iyi ayarlandığını da belirtmeliyiz.

Massachusetts Yapay Zeka ve Bilgisayar Bilimi Laboratuvarının (MIT) tasarladığı bir kalem bile var. Kişinin nabzını, hassasiyetini, kesintilerini, titremesini ve diğer düzensizlikleri kaydediyor. Bu teknoloji sayesinde, uzmanlar binlerce parametre alabilir.

Bununla birlikte, en ilginç nokta, uzmanların Alzheimer ya da Parkinson hastalığının erken tanısını yapabilmeleridir. Erken teşhis, doktorlara daha iyi stratejiler ve tedaviler geliştirme şansı verecektir.

Saat çizim testi, öngörülebilir gelecekte bu tip hastalıkların tespiti için en iyi araçlardan biri olmaya devam edecektir.  aklinizikesfedin.com